Kayıp-Kaçak bitse enerjide ciddi rahatlama olacaktır efsanesinin doğrusu

Kayıp-Kaçak bitse enerjide ciddi rahatlama olacaktır efsanesinin doğrusu;

Temmuz 2007

Konuyu kolay anlayabilmek için kayıp-kaçak kelimelerinin bilimsel anlamlarını verelim;

1. Kayıp: Bir elektrik iletim hattı boyunca bulunan Trafo ve iletim hatlarındaki kablo ve trafoların iç dirençleri neticesinde oluşan kayıplara denir. Teknolojik olarak “sıfır” olamaz. İdeal dünya değerleri %4-7 civarlarıdır.

1. Kaçak: Bir elektrik iletim hattından sayaç kullanmadan tüketilen elektriğe denir. Kısaca “çalıntı” elektrik de diyebiliriz. İşlenen suçun tanımı ise “hırsızlıktır”.

Yurt dışında yapılan bu tablolarda genelde kaçak ve kayıp (Mavi ve kırmızı sütunlar) kullanılmadan tablolar çıkartılır. Durum böyle olunca Türkiye, Meksika .. gibi ülkeler için kayıp sayıları tavan yapar. Burada Kayıp ile Kaçağı ayırınca durum kolay izah edilebilir hâle gelir. (Bak: alttaki tablo).

Türkiye de kayıp oranı %5-7’ler mertebesinde olup dünya ortalamasından uzak değildir. Ancak “Kaçak” yani “çalıntı” kısmına gelince işler değişmektedir. Ülkemiz için verilen sayı= 7+16=23 şeklinde ifade edilmeli ve Türkiye de yapılan çalıntıyı (yani kaçak miktarını) ayırmalıyız. %17-20 kaçak oranı ülke (Türkiye) ortalamamız olup, vilayet bazında %40-50 üzerinde çalıntı (kaçağın) olduğu iller bile mevcuttur. Örneğin Diyarbakır. Dolayası ile Diyarbakır için %7+%40=%47 gibi bir orandan bahsetmek Kayıp-Kaçak toplamı için doğrudur.

Aşağıdaki tabloyu biz ülke gerçeklerine göre sütün ilave ederek düzenledik. Diğer ülkeler içinde aynı yaklaşımda bulunduk ve toplam değerlere sadık kaldık. Gelişmekte olan ülkelerdeki kaçak miktarının ne denli yüksek, AB ülkelerinde ise bu değerin “sıfır” mertebesinde olduğu açıkça görülmektedir. İşte nükleerdeki provakatif davrananların ortak söylemi olan: “Ülkemizde kayıp-kaçak halledilse 3 nükleer santral karşılığı tasarruf olur” cümlesinin sadece hayâl olduğunu anlamak kolaydır.

Kaçak’tan Tasarruf olur mu?

Elbette olmaz! Kaçak (çalıntı) elektrik gelişmekte olan ülkelerin bir gerçeğidir. Kaçak elektriği tasarruf edilecek bir meta olarak görmekte, bunları yakalayınca tüketimin azalacağını düşünmekte yanlıştır.

Çünkü ortada bir kullanıcı vardır, sadece abone değildir, sayacı yoktur. Ya da sayaç dışı kullanımı mevcuttur. Siz bunları düzeltince veya yakalayınca harcama belki biraz azalabilir, ama ortadan kalkacağını söylemek ciddi bir hata olur. Aslında abone olanlar elektrik kullanmaya devam edecektir. “Bu sebeple 38.000 MW ülke gücümüzden % 10-15 oranında tasarruf olacak, buda 3 Nükleer santral eder düşünmek; bilimsel olarak da, piyasa gerçeği olarak da geçerli değildir”. Zaten Japonya, Belçika, Almanya’nın sahip olduğu %4-5 değerleri bunu belgelemekte, yani sadece kayıpları göstermektedir. Kısaca o ülkelerde sadece Kayıp vardır; kaçak (hırsızlık) ise sıfır boyutundadır.

OECD Ülkelerinde Elektrik tüketimi ve Şebeke kayıp ve kaçakları

NükTe Platform

Geri Dön