Jeotermal Enerji

JEOTERMAL ENERJİ

Yenilenebilir (Alternatif) Enerji Kaynağı

JEOTERMAL ENERJİ NEDİR?
Jeotermal kaynak kısaca yer ısısı olup, yerkabuğunun çeşitli derinliklerinde birikmiş ısının oluşturduğu, kimyasallar içeren sıcak su, buhar ve gazlardır. Jeotermal enerji ise jeotermal kaynaklardan doğrudan veya dolaylı her türlü faydalanmayı kapsamaktadır.

Jeotermal kaynakların üç önemli bileşeni vardır:

1. Isı kaynağı,
2. Isıyı yeraltından yüzeye taşıyan akışkan,
3. Suyun dolaşımını sağlamaya yeterli kayaç geçirgenliği.

Jeotermal alanlarda sıcak kayaç ve yüksek yeraltı suyu sıcaklığı normal alanlara göre daha sığ yerlerde bulunur. Bunun başlıca nedenleri arasında:

• Magmanın kabuğa doğru yükselmesi ve dolayısıyla ısıyı taşıması,
• Kabuğun inceldiği yerlerde yüksek sıcaklık farkı sonucunda oluşan ısı akışı,
• Yeraltı suyunun birkaç kilometre derine inip ısındıktan sonra yüzeye doğru yükselmesi.

Jeotermal Kaynaklar vasıtası ile yapılabilecek yatırımla;

1. Elektrik enerjisi üretimi
2. Merkezi ısıtma, soğutma, sera ısıtmazı vb.
3. Endüstriyel amaçlı kullanımlar, kurutma, vb.
4. Kimyasal madde mineral üretimi; Karbondioksit, Kuru-buz, Gübre, lityum, hidrojen...
5. Kaplıca amaçlı kullanım-Termal turizm
6. Düşük sıcaklıkta kültür balıkçılığı
7. Şişelenip mineralli içecek su olarak kullanımı. Maden suyu ya da sodası.

Ülkemiz de Jeotermal konusunda MTA tarafından açıklanan toplam kapasite 31.500MW'tır.

Ancak bu değere enerji camiası ihtiyatla yaklaşmaktadır. Bu enerji türünde iki türlü kullanım söz konusudur:

1. Jeotermilin ısı gücünü kullanarak konut ve seraların ısıtılması, (1.217MW)
2. Isıl gücün elektrik enerjisine çevrilmesidir. Kızıldere-Denizli Santrali (12MW)

Bugünkü ülke gerçeğimiz şu değerlerdedir:

Açığa Çıkan Kapasite 3.520 MWt		Kullanılan Kapasite 1.229 MWt
Çalışan Elektrik Santrali	:	12 MWe Kızıldere- Denizli
İnşâ hâlinde Santral	:	45 MWe Germencik-Aydın
		7 MWe Sultanhisar-Aydın

Kaynak: MTA-2006

Jeotermalin doğrudan kullanımı ise 17.174 MW termal olup, 3 Milyon konut ısıtma eşdeğeridir. Dünyada 10.000 dönüm, Türkiye'de ise 500 dönüm jeotermal ısıtmalı sera vardır. Şanlıurfa'daki yaklaşık 250 dönümlük jeotermal seradan Avrupa'ya ihracat yapılmaktadır.

JEOTERMALDE KULLANILAN KAPASİTELER
2005 yılı-MWe

ABD	2.544	El Salvador	151	İtalya	790	Filipinler	1.931
Almanya	0,2	Endonezya	797	Japonya	535	Portekiz	16
Avustralya	0,2	Etiyopya	7	Kenya	127	Rusya	79
Avusturya	1	Fransa	15	Meksika	953	Tayland	0.3
Çin	28	Guatemala	33	Nikaragua	77	Türkiye	20
Kostarika	163	İzlanda	202	Papua Yeni Gine	6	Yeni Zelanda	435

 

45 MWe Jeotermal elektrik santrali. Germencik – Aydın

Dünyada Jeotermal zenginliği ile yedinci sırada yer alan Türkiye, jeotermal potansiyeli ile toplam elektrik enerjisi ihtiyacının % 5'ine kadar, ısıtmada ısı enerjisi ihtiyacının %30'una kadar karşılayabilecektir. Ancak bunların ağırlık ortalaması alındığında Türkiye enerji (elektrik + ısı enerjisi) ihtiyacının %14'ünü karşılamaya taliptir.

Toplam jeotermal potansiyelimizin elektriksel değeri; 500 MW_e'ı ekonomik, 1500MW ekonomik olmayan olmak üzere toplam 2.000 MW_e boyutundadır. Termâl toplam kapasitemiz değeri olan 31.500MW_t'nin yeniden belirlenmesi için çalışmalar başlamıştır. Elektrik üretimi, şehir ısıtma, soğutma, sera ısıtma, termal tesis ısıtma, kaplıca kullanımı, kimyasal maddeler üretimi, sanayide kullanım vb uygulamalarda tam değerlendirilmesi ile sağlanacak hedef yıllık net yurtiçi katma değeri 20 Milyar USD civarındadır. http://www.eie.gov.tr/

Türkiye Jeotermal Enerji Mevcut Durumu 2007

Değerlendirme	Kapasite	Eşdeğer enerji
Jeotermal ısıtma	103.000 konut	827 Wt
Kaplıca	215 kaplıca	402 MWt
	Toplam	1.229 MWt
Elektrik	20 MWeDenizli 8 MWe Aydın	12 MWekullanılan 8 MWeKullanılan
	Toplam	20 MWe
Karbondioksit üretimi (Kuru buz)	120.000 ton/yıl	37,5 MWt

t: termik (ısı), e: elektrik, 1MWe=10MWt

Sonuç: Bilimsel verileri de ortaya koymaktadır ki; Jeotermal deki elektrik üretimi oldukça düşük bir değere sahiptir. Ayrıca kimyasalların (kireç/kalsiyum) boruları tıkama sorunu üretimde ciddi engeller yaratmaktadır. Jeotermalde ana hedefimiz konut ve sera ısıtmaları olmalıdır. 103 bin konutluk kapasitenin 500 bin konuta çıkarılması ana hedefimiz olmalı. Bu sayede eşdeğer elektrik tasarrufu ülkemiz açısından önemli bir gelişme olacaktır.