Siemens hem nükleerde var, hem kayıp - kaçağı önlemede

Kaynak: Milliyet Gazetesi 11.Nisan.2006 Nüshâsı
Haber Linki: www.milliyet.com/2006/04/11/yazar/tamer.html

Sayın Meral Tamer,
11 Nisan tarihli ve "Nükleerde ve Kayıp-Kaçak" yazınız ile ilgili bazı ilave bilgiler vermek amacı ile aşağıdaki açıklamayı okumanızı rica ederiz.

1. Kayıp: Bir elektrik iletim hattı boyunca bulunan trafo ve iletim hatlarındaki kabloların iç dirençleri neticesinde oluşan kayıplara denir. Teknolojik olarak "sıfır" olamaz. İdeal dünya değerleri %4-7 civarlarıdır.

2. Kaçak: Bir elektrik iletim hattından sayaç kullanmadan alınan elektriğe denir. Kısaca "çalıntı" elektrik de diyebiliriz. İşlenen suçun tanımı ise "hırsızlıktır".

Yazınız başlığında olduğu gibi Kayıp-kaçak (çalıntı) birlikte kullanılır ise bazı yanlış ifadeler ortaya çıkabilir. Örneğin Türkiye ve Meksika gibi ülkeler için... Burada Kayıp ile Kaçağı ayırınca durum kolay izah edilebilir.

Türkiye'de kayıp oranı %5-7'ler mertebesinde olup dünya ortalamasından uzak değiliz. Ancak "Kaçak" yani "çalıntı" kısmına gelince işler değişmektedir. Ülkemiz için verilen sayı= 6+17=23 şeklinde ifade edilmeli ve Türkiye'de yapılan hırsızlığı (yani kaçak miktarını) ayırmalıyız. %17-20 kaçak (çalıntı) oranı ülke (Türkiye) ortalamamız olup, vilayet bazında %40-50 üzerinde çalıntı (kaçağın) olduğu iller bile mevcuttur. Örneğin Diyarbakır! Dolayası ile Diyarbakır için %40+%6=%46 gibi bir orandan bahsetmek Kayıp-Kaçak toplamı için doğrudur.

Tasarruf: Kaçak (çalıntı) elektrik gelişmekte olan ülkelerin bir gerçeğidir. Kaçak elektriği tasarruf edilecek bir meta olarak görmekte, bunları yakalayınca tüketimin azalacağını düşünmekte yanlıştır. Çünkü ortada bir kullanıcı vardır, sadece abone değildir, sayacı yoktur. Yada sayaç dışı kullanım mevcuttur. Siz bunları düzeltince veya yakalayınca harcama belki biraz azalabilir, ama ortadan kalkacağını söylemek ciddi bir hata olur. "Bu sebeple 38.000 MW ülke gücümüzden % 10 oranında tasarruf olacak, buda 3 Nükleer santral eder demek bilimsel olarak da piyasa gerçeği olarak da geçerli değildir." Zaten Japonya, Belçika, Almanya %4-5 değerleri bunu belgelemekte, yani sadece kayıpları göstermektedir. Kısaca o ülkelerde sadece Kayıp vardır; kaçak (hırsızlık) ise sıfır boyutundadır. Zaten verdiğiniz liste bunu açıklamaktadır. Listenin başındaki 5 ülke için sadece "kayıp" sütunu yerine iki sütun olsa ve kayıp, kaçaktan ayrılsa, bu durum aynen ortaya çıkacaktır.

Saygılarımızla,
Adil Buyan
Fizik Yüksek Mühendisi
NükTe Platformu
Koordinatör